Droge mond: welke tandpasta (en verzorging) helpt echt?

Een droge mond (xerostomie) is meer dan een vervelend gevoel: speeksel beschermt je tanden, en zonder die bescherming stijgt het risico op gaatjes en tandvleesproblemen flink. Tandartsen en mondhygiënisten zien het vaak bij medicijngebruik en bij ouderen — en adviseren dan een aangepaste verzorging. In dit artikel lees je waarom gewone tandpasta bij een droge mond kan tegenwerken, welke producten wél geschikt zijn en wat je verder kunt doen.

Waardoor krijg je een droge mond?

Verreweg de meest voorkomende oorzaak is medicijngebruik: honderden geneesmiddelen — waaronder antidepressiva, antihistaminica, plaspillen en bloeddrukverlagers — remmen de speekselproductie. Daarnaast spelen ouder worden, mondademen (bijvoorbeeld 's nachts), stress, diabetes, het syndroom van Sjögren en bestraling in het hoofd-halsgebied een rol.

Speeksel is je natuurlijke bescherming: het neutraliseert zuren, spoelt voedselresten weg en levert mineralen die beginnende gaatjes herstellen. Minder speeksel betekent dus direct meer risico op cariës, geïrriteerd tandvlees, een branderige tong en slechte adem.

Waarom gewone tandpasta kan tegenwerken

Twee ingrediënten in veel gewone tandpasta's zijn bij een droge mond onhandig. Ten eerste het schuimmiddel SLS (natriumlaurylsulfaat): dat kan een toch al droog en kwetsbaar mondslijmvlies irriteren en uitdrogen. Ten tweede sterke muntsmaken en menthol, die op droog slijmvlies branderig aanvoelen.

De juiste tandpasta bij een droge mond is dus: SLS-vrij, mild van smaak en mét voldoende fluoride (1450 ppm voor volwassenen) — juist omdat het cariësrisico verhoogd is, wil je niet inleveren op fluoride.

Geschikte tandpasta's bij een droge mond

Er zijn speciale droge-mond-lijnen én milde tandpasta's die goed passen:

• ›Dentaid Xeros — speciaal ontwikkeld voor droge mond, met bevochtigende ingrediënten zoals betaïne en xylitol
• ›GUM Hydral — droge-mond-lijn met tandpasta, gel en spray die het slijmvlies bevochtigen
• ›TePe Pure — milde, SLS-vrije fluoridetandpasta met zachte pepermuntsmaak, geschikt bij droge mond en gevoelig tandvlees
• ›Zendium — mild en SLS-vrij, met enzymen die het natuurlijke afweersysteem van speeksel ondersteunen

Meer verlichting: gel, spray en speekselstimulatie

Naast tandpasta bestaan er bevochtigingsgels en -sprays (onder meer van GUM Hydral, Xeros en Oralieve) die het slijmvlies langer vochtig houden — vooral 's nachts prettig, wanneer de speekselproductie natuurlijk al lager ligt. Suikervrije kauwgom met xylitol stimuleert de speekselproductie overdag.

Verder helpt het om regelmatig kleine slokjes water te nemen, alcohol (ook in mondwater!) en cafeïne te beperken, en te stoppen met roken. Kies je een mondwater, neem dan altijd een alcoholvrije variant met fluoride.

Wanneer naar de tandarts of huisarts?

Houdt de droge mond aan, ga er dan mee naar je tandarts én bespreek het bij je huisarts of apotheker — soms kan een medicijn vervangen of anders gedoseerd worden. Je tandarts kan bovendien het cariësrisico in de gaten houden en zo nodig extra fluoridebehandelingen adviseren. Een droge mond 'erbij nemen' is onverstandig: de schade aan het gebit ontstaat sluipend.

Waar koop je droge-mond-producten het voordeligst?

Speciaallijnen zoals Xeros en Hydral liggen niet in elke winkel en de prijzen verschillen behoorlijk per webshop. Via de knop hieronder vergelijk je de actuele tandpasta-prijzen bij de aangesloten winkels — zo betaal je niet te veel voor een product dat je waarschijnlijk langdurig gebruikt.